Kontrola trzeźwości to rutynowa procedura, która może spotkać każdego kierowcę. Jednak nie każdy wynik z alkomatu ma taką samą moc prawną. W tym artykule wyjaśnię, które badanie jest wiarygodne w świetle prawa, jakie są Wasze prawa podczas kontroli i dlaczego znajomość tych procedur jest tak ważna dla każdego zmotoryzowanego.
Tylko badanie alkomatem dowodowym z ważnym świadectwem wzorcowania ma moc prawną w sądzie
- Tylko alkomaty dowodowe (stacjonarne lub przenośne z drukarką), posiadające aktualne świadectwo wzorcowania, generują wyniki mające moc dowodową w sądzie.
- Alkomaty przesiewowe służą jedynie do wstępnej kontroli i ich wyniki nie są dowodem.
- Kluczowe dla wiarygodności badania są: ważność świadectwa wzorcowania (ważne 6 miesięcy), prawidłowa procedura (dwa pomiary w odstępie min. 15 minut) oraz sporządzenie protokołu.
- Kierowca ma prawo zażądać okazania świadectwa wzorcowania alkomatu dowodowego.
- W przypadku kwestionowania wyniku alkomatu, kierowca ma prawo żądać badania krwi, którego wynik jest nadrzędny i ostateczny.
- Odmowa poddania się badaniu alkomatem wiąże się z konsekwencjami prawnymi.
Czy każde "dmuchanie w balonik" ma taką samą moc prawną?
Kiedy policjant prosi Was o dmuchnięcie w urządzenie, zazwyczaj mamy do czynienia z jednym z dwóch typów alkomatów. Pierwszy to alkomat przesiewowy, często spotykany w formie bezustnikowej, jak np. popularne modele iBlow czy AlcoBlow. Jego głównym zadaniem jest szybkie sprawdzenie dużej liczby kierowców i wyeliminowanie tych, którzy ewidentnie spożyli alkohol. Należy jednak pamiętać, że wynik uzyskany z takiego urządzenia nie jest dowodem w sądzie. Służy on jedynie jako podstawa do przeprowadzenia dalszego, bardziej precyzyjnego badania.
Tym precyzyjnym badaniem zajmują się alkomaty dowodowe. Mogą to być urządzenia stacjonarne lub przenośne, ale kluczowe jest to, że muszą posiadać aktualne świadectwo wzorcowania. Modele takie jak Alkometr A 2.0 czy Alco-Sensor IV CM są w stanie wygenerować wynik, który ma moc dowodową w postępowaniu sądowym. Co więcej, często mają możliwość wydrukowania tego wyniku, co stanowi dodatkowe potwierdzenie jego wiarygodności.
Podsumowując, podstawowa różnica tkwi w przeznaczeniu i mocy prawnej. Alkomat przesiewowy to narzędzie do wstępnej selekcji, jego wynik jest jedynie wskazaniem. Alkomat dowodowy, przy spełnieniu określonych warunków, dostarcza dowodu, który może być wykorzystany w sądzie.
| Cecha | Alkomat przesiewowy | Alkomat dowodowy |
|---|---|---|
| Cel badania | Szybka, wstępna kontrola | Precyzyjne ustalenie stężenia alkoholu |
| Moc prawna wyniku | Brak mocy dowodowej w sądzie | Wynik ma moc dowodową w sądzie |
| Wymagane świadectwo wzorcowania | Nie | Tak, aktualne |
| Możliwość wydruku wyniku | Zazwyczaj nie | Tak |
| Procedura badania | Zazwyczaj jeden pomiar | Dwa pomiary w odstępie min. 15 minut |
Jakie warunki muszą być spełnione, aby wynik alkomatu był niepodważalny?
Aby wynik badania alkomatem był uznany za dowód w sądzie, musi być spełnionych kilka kluczowych warunków. Po pierwsze, urządzenie musi posiadać ważne świadectwo wzorcowania. Jest to dokument wydawany przez akredytowane laboratorium, który potwierdza, że alkomat działa prawidłowo i podaje dokładne wyniki. Zgodnie z polskim prawem, świadectwo wzorcowania dla alkomatów dowodowych jest ważne przez 6 miesięcy. Brak takiego dokumentu lub jego nieważność może być podstawą do podważenia całego badania.
Co więcej, jako kierowca, masz pełne prawo żądać okazania świadectwa wzorcowania alkomatu dowodowego, zanim poddasz się badaniu. Jest to Twoje uprawnienie, które pozwala upewnić się co do legalności i wiarygodności używanego urządzenia.
Sama procedura badania również ma ogromne znaczenie. Oto jak powinna wyglądać prawidłowo przeprowadzona czynność:
- Upewnij się, że od ostatniego spożycia alkoholu, palenia papierosa czy użycia płynu do płukania ust minęło co najmniej 15 minut.
- Policjant przeprowadza pierwszy pomiar alkomatem dowodowym.
- Po pierwszym pomiarze musi upłynąć co najmniej 15 minut.
- Policjant przeprowadza drugi pomiar tym samym urządzeniem.
- Wynik jest uznawany za wiarygodny, jeśli oba pomiary są zgodne lub mieszczą się w dopuszczalnych normach błędu.
Ten 15-minutowy odstęp między pomiarami jest niezwykle ważny. Pozwala on na ustabilizowanie się wyniku i wyeliminowanie ewentualnych zakłóceń, które mogłyby wpłynąć na pierwszy pomiar. Jest to gwarancja tego, że badanie jest przeprowadzone rzetelnie i jego wynik jest jak najbardziej zbliżony do rzeczywistości.
Twoje prawa podczas kontroli trzeźwości: Co robić, gdy nie zgadzasz się z wynikiem?
Choć odmowa poddania się badaniu alkomatem przez funkcjonariusza policji może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych, w tym orzeczenia o prowadzeniu pojazdu pod wpływem alkoholu, masz prawo zakwestionować wynik badania, jeśli masz co do niego wątpliwości.
W takiej sytuacji kluczowe jest skorzystanie z Twojego prawa do żądania badania krwi. Policja ma obowiązek umożliwić Ci przeprowadzenie takiego badania. Jest ono szczególnie ważne, gdy Twój stan fizyczny uniemożliwia przeprowadzenie badania alkomatem (np. z powodu problemów z oddechem). Badanie krwi jest metodą referencyjną, co oznacza, że jego wynik jest traktowany jako ostateczny i rozstrzygający, nawet jeśli różni się od tego, co pokazał alkomat.
Z każdego badania alkomatem dowodowym sporządzany jest protokół. Zanim go podpiszesz, zwróć uwagę na kilka istotnych kwestii: upewnij się, że dane osobowe są poprawne, sprawdź datę i godzinę badania, a także odnotowane wyniki. Zwróć też uwagę na informacje dotyczące użytego urządzenia. Pamiętaj, że odmowa podpisania protokołu zostanie odnotowana, ale nie zwalnia Cię to z konsekwencji prawnych związanych z ewentualnym prowadzeniem pojazdu pod wpływem alkoholu.
- Dokładnie sprawdź dane osobowe w protokole.
- Zweryfikuj datę i godzinę przeprowadzenia badania.
- Upewnij się, że wyniki pomiarów są zgodne z tym, co widziałeś na alkomacie.
- Sprawdź, czy podane są informacje o używanym urządzeniu (model, numer seryjny).
- Jeśli masz wątpliwości, zgłoś je policjantowi przed podpisaniem protokołu.
Przeczytaj również: Czy alkomat trzeba kalibrować? Sprawdź, jak często i dlaczego!
Najczęstsze błędy i mity dotyczące badań alkomatem
Często słyszy się o mitach dotyczących wpływu różnych substancji na wynik alkomatu. Jednym z nich jest przekonanie, że płyn do płukania ust lub zjedzone jabłko mogą znacząco zawyżyć wynik badania. Choć rzeczywiście mogą one chwilowo wpłynąć na pierwszy pomiar, prawidłowa procedura, która zakłada 15-minutowy odstęp przed badaniem, skutecznie eliminuje ten problem. Policjant powinien również poinformować Was o konieczności zachowania tej przerwy.
Kolejnym błędem, którego należy unikać, jest przyznawanie się do spożycia alkoholu przed drugim pomiarem. Nawet jeśli zrobicie to w celu "usprawiedliwienia" ewentualnej różnicy między pierwszym a drugim wynikiem, może to zostać niewłaściwie zinterpretowane i obrócone przeciwko Wam.
Podsumowując, oto kluczowe działania, które warto podjąć, aby upewnić się, że Wasze prawa są respektowane podczas kontroli trzeźwości:
- Żądaj okazania świadectwa wzorcowania alkomatu dowodowego.
- Zwracaj uwagę na prawidłowość procedury dwa pomiary w odpowiednich odstępach czasu.
- Jeśli masz wątpliwości co do wyniku, żądać badania krwi.
- Dokładnie czytaj i weryfikuj protokół z badania przed podpisaniem.
- Nie daj się zbić z tropu popularnymi mitami stosuj się do procedur.
